Temperatuurklassen en maximale oppervlaktetemperatuur

Wanneer een ontsteekbaar gasmengsel of stofwolk in contact komt met een voorwerp met een temperatuur, die gelijk is aan of hoger dan de ontstekingstemperatuur van dit brandbare gas of stof, kan ontsteking plaatsvinden (bijvoorbeeld verwarmingselementen, mechanische aandrijvingen, elektromotoren en gloeilampen).

Bij mengsels van verschillende gassen of stoffen is altijd het gas of stof met de laagste ontstekingstemperatuur bepalend, tenzij nadere gegevens bekend zijn.

De hoogst voorkomende oppervlaktetemperatuur moet, om ontsteking te voorkomen, lager zijn dan de ontstekingstemperatuur van het gas, damp, nevel of stofmengsel.
Gasexplosieveilig materieel wordt ingedeeld in temperatuurgroepen (-klassen) of "T-klassen". Materieel, dat in een bepaalde temperatuurklasse is ingedeeld, mag dus worden toegepast voor gassen met een ontstekingstemperatuur, die hoger is dan de bij die groep behorende temperatuur.

Temperatuur-
klasse
Maximaal toelaatbare oppervlaktetemperatuur
van het materieel
T1 450 C
T2 300 C
T3 200 C
T4 135 C
T5 100 C
T6 85 C


De fabrikant wordt al gedwongen om een veiligheidsmarge in te bouwen; zo geldt er voor T6 tot T4 een veiligheidsmarge van 5 C en voor T3 tot T1 van 10 C. In de praktijk betekent dit, dat een T6 gemarkeerd product, nooit een (hot spot) oppervlaktetemperatuur kan hebben hoger dan 80 C.

Bij stofexplosieveilig materieel is de indeling niet in temperatuurklassen, maar geregeld door een maximale oppervlakte temperatuur als een absolute waarde verplicht gemarkeerd op het materieel.

Tevens geldt bij stofexplosieveiligheid niet alleen de ontsteektemperatuur maar ook de smeultemperatuur (glimtemperatuur) als selectiecriterium. De ontsteektemperatuur is de temperatuur waarbij een opgewervelde stofwolk ontsteekt, de smeultemperatuur is de temperatuur waarbij een 5 mm dikke lage stof op een heet oppervlak gaat smeulen. Om de maximaal toelaatbare oppervlaktetemperatuur voor stof explosieveilig materieel te bepalen mag Tmax niet hoger zijn dan:
Tmax = smeultemperatuur - 75 C n Tmax = 2/3 x ontsteektemperatuur

Voorbeeld: bruinkool

smeultemperatuur = 225 C
ontsteektemperatuur = 380 C
Tmax = 225 - 75 = 150 C
Tmax = 2/3 * 380 = 254 C


De laagste waarde is bepalend. Dus maximaal toelaatbare oppervlaktetemperatuur bij bruinkool is 150 C.

In feite moet de ontwerper van een stofexplosieveilige installatie rekening houden met de vereiste veiligheidsmarges, waar dat bij gasexplosieveilige installaties gedeeltelijk al door de fabrikant geregeld is door toepassing van de temperatuurklasse. Voor meer info volg opleiding module Ex 009 van het IECEx 05 personnel competency scheme. We verwijzen u hiervoor bijvoorbeeld naar NCOI.

Explosieveiligheid

Zone-indeling

Materieel-, gas en stofgroepen

Temperatuurklassen
en maximale
oppervlaktetemperatuur

BTO's

ATEX richtlijn

Stofexplosiegevaar

Normenlijst

Productcertificaten

Links